9 september 2007

10 vragen aan Ben Meester:
'In Friesland gebeurt net iets meer'

Functie: directeur
Bedrijf: AdvancedPhotovoltaicApplications
Activiteit: zonnecellen
Aantal medewerkers (ook bij zusterbedrijven): 14 in Nederland, 16 in België, 3 in Duitsland, 4 in Frankrijk, 2 in Spanje
Actief in: Nederland, verkoop in o.a. België, Duitsland, Frankrijk, Spanje
Aandeel export in omzet: 100 procent
Internationaal actief sinds: 2005

1. Wat doet APA?
‘We hebben een nieuwe methode ontwikkeld voor het maken van zonnecellen. Bedrijven als Avancis en Scheuten Solar gebruiken een technologie waarbij de halfgeleider in vacuüm als film op het glas wordt gedeponeerd. Dat is goedkoper dan de traditionele siliciumtechnologie, maar nog steeds relatief duur. Wij zijn een paar jaar geleden een heel andere kant opgegaan: we spuiten de verschillende laagjes op het glas. Je kunt zo op een relatief eenvoudige manier een hele glasplaat bewerken.’

2. Hoe is de ontwikkeling gegaan?
‘In 1999 heb ik Advanced Surface Technologies opgericht, een spin-off van de TU Delft. Om geld te verdienen, verkochten we apparatuur voor de halfgeleider- en zonnecellenindustrie. SenterNovem honoreerde zeven projectvoorstellen. Zo konden we met vijf mensen werken aan een rendabeler en marktwaardig product. Vervolgens hebben we Advanced Photovoltaic Applications opgericht.’

3. En nu?
‘De financiering van een fabriek op grote schaal bleek moeilijk. Daarom beginnen we eerst zonder partners met een kleine fabriek. Over anderhalf jaar hopen we te kunnen starten met een capaciteit van 4 megawatt. De verkoopprijs zal liggen rond de 2 euro per Wattpiek [de eenheid voor nominaal vermogen, red.]. De gangbare prijs is 4,5 euro.’

4. Dat is dus behoorlijk concurrerend.
‘De prijs kan nog verder dalen. We mikken op 65 cent per Wattpiek in 2015. Ga je er vanuit dat andere brandstoffen ook duurder worden, dan kunnen onze cellen dus concurreren met fossiele brandstoffen.’

5. Waarom lees ik niet overal juichende artikelen?
‘Er hebben wel wat stukken in de krant gestaan. Ik word elke dag gebeld door journalisten. Maar we zoeken de publiciteit bewust niet op. We hebben maar beperkte mankracht en hebben die nodig voor het onderzoek. En het is ook niet nodig. Ons verkoopbedrijf SolarTotal verkoopt nu al meer dan we straks kunnen produceren.’

6. Hoe zijn de reacties uit de industrie?
‘Er is veel interesse. Corus kijkt al heel lang met ons mee. Er zijn contacten geweest met Avancis, maar ze hebben nog niet laten blijken dat ze het willen kopen. Ik denk dat ze eerst de resultaten van de proeffabriek willen afwachten.
We hebben inmiddels partners gevonden voor de tweede fase, wanneer we opschalen naar 50, misschien 100 megawatt. Ik kan alleen zeggen dat de Rabobank erbij betrokken is. Die doet ook mee in de eerste fase.’

7. De fabriek wordt gebouwd in Leeuwarden. Waarom daar?
‘We hebben met meer regio’s gesproken. Overal hebben ze wel interessante stimuleringsprogramma’s, maar in Friesland gebeurt net iets meer. Een instelling als het CartesiusInstitute, een universitaire opleiding voor alternatieve energie, is voor ons natuurlijk heel interessant. Ook is de atmosfeer vriendelijker.’

8. Zo’n fabriek brengt natuurlijk flink wat werkgelegenheid met zich mee.
‘In de eerste fase zullen er 30 tot 40 mensen werken. Als we daarna opschalen, kunnen voor elke megawatt tien mensen aan de slag en indirect nog eens zeventien.’

9. Hadden jullie het zonder subsidie ooit zover kunnen brengen?
‘Zonder subsidie hadden we het ook wel gered, maar een stuk langzamer. Nu al moeten we vaak dingen laten liggen. We hebben meer ideeën dan we kunnen onderzoeken.
Subsidies voor de eerste fase zijn in Nederland goed geregeld. De stap naar productie is veel moeilijker. Regelingen zoals het Uitdagerskrediet worden heel formeel toegepast. Je wordt haast gedwongen om met de grote internationale bedrijven in zee te gaan. Die bepalen dan je businessgroeimodel en vestigingsplaats. Zo verdwijnt nieuwe technologie heel makkelijk naar het buitenland.’

10. Het zijn vast spannende tijden voor u?
‘Voor de financiering van de opschaling hebben we al ons privé-vermogen in onderpand moeten geven. Het is dus heel spannend. Maar het gaat lukken.’

Tekst: Reinier Spreen